Wat zit er achter de waarschuwing van OpenAI-CEO Sam Altman en wie is aansprakelijk in gevallen van stemfraude?
Kunstmatige intelligentie kan stemmen en gezichten met een ongekende mate van realisme imiteren. Sam Altman, CEO van OpenAI, heeft banken daarom gewaarschuwd voor beveiligingsprocedures die gebaseerd zijn op spraakherkenning. Rogert & Ulbrich legt uit of deze waarschuwing terecht is, wie aansprakelijk is als fraudeurs AI gebruiken om uw geld te stelen, en hoe u uzelf kunt beschermen.
Wat Sam Altman daadwerkelijk zei
Op sociale media circuleert momenteel een sensationele versie van een waarschuwing van Sam Altman. De opmerkingen zijn afkomstig van een conferentie die in juli 2025 door de Amerikaanse Federal Reserve werd gehouden. Daar sprak Altman vertegenwoordigers van de financiële sector toe over de implicaties van AI voor de veiligheid in de banksector.
Zijn belangrijkste punten: Sommige financiële instellingen accepteren nog steeds stemherkenning als identiteitsbewijs. Altman vindt dit roekeloos, omdat AI deze methode volledig heeft ondermijnd. Hij waarschuwde voor een dreigende grote fraudecrisis. Na stemherkenning zullen videogesprekken binnenkort zo goed worden nagemaakt dat ze niet meer van de werkelijkheid te onderscheiden zijn.
De bewering dat Altman aankondigde dat banktegoeden zouden verdwijnen, is niet terug te vinden in de verslagen over zijn toespraak. Zijn waarschuwing betreft het gevaar van fraudeurs die nepstemmen en -video's gebruiken om overboekingen te forceren of mensen ertoe te verleiden betalingen te doen. Dat is ernstig genoeg.
Twijfelt u of een telefoontje van uw bank wel echt was? Controleer uw rekening en vraag advies als er iets niet klopt.
Zo werkt fraude met AI-stemmen en deepfakes.
Voor een stemkloning hebben fraudeurs vaak maar een paar seconden audiomateriaal nodig, bijvoorbeeld van video's op sociale media of een kort telefoongesprek. De software genereert vervolgens een stem die elke willekeurige zin kan uitspreken. In de praktijk komen drie hoofdpatronen naar voren:
- Misleiding door de bank: Oplichters gebruiken een gekloonde stem om zich voor te doen als de rekeninghouder bij de bank en zo overboekingen te laten uitvoeren of beveiligingsinstellingen te laten wijzigen.
- Schokkend telefoontje met een bekende stem: Iemand die zich voordoet als familielid neemt contact op met de persoon in nood en vraagt om een dringende geldovermaking. De stem klinkt authentiek.
- Nep-bankmedewerker: Een beller doet zich voor als een bankmedewerker en haalt klanten over om betalingen te autoriseren of geld over te maken naar een zogenaamde effectenrekening.
- Nep-videoconferentie: Met name bedrijven worden misleid via videogesprekken waarin zogenaamde leidinggevenden betalingen goedkeuren.
De effectiviteit van dergelijke methoden werd aangetoond door een bekend geval uit Hongkong. Daar maakte een medewerker van een internationaal bedrijf begin 2024 zo'n 25 miljoen Amerikaanse dollar over nadat hij had deelgenomen aan een videoconferentie met nepcollega's.
Heb je op zo'n telefoontje gereageerd en geld overgemaakt? Handel direct, want elk uur kan cruciaal zijn om het terug te krijgen.
Wie is aansprakelijk als fraudeurs zich voordoen als u?
Juridisch gezien is de cruciale factor wie de betaling heeft geïnitieerd. Als fraudeurs zich voordoen als u bij uw bank en een overschrijving initiëren, heeft u geen toestemming gegeven voor deze betaling. Het is een ongeautoriseerde transactie.
In dit geval is de juridische situatie duidelijk: volgens artikel 675u van het Duitse Burgerlijk Wetboek (BGB) moet de bank het bedrag terugbetalen. Het Europees Hof van Justitie heeft in oktober 2026 bevestigd dat banken deze terugbetaling niet mogen weigeren enkel op grond van grove nalatigheid van de klant.
De bank kan het geld alleen van de klant terugvorderen als ze opzet of grove nalatigheid van de klant kan bewijzen. Dit zal waarschijnlijk moeilijk zijn als de bank zelf een systeem heeft gebruikt dat kan worden omzeild door een vervalste stem. Banken die gebruikmaken van onveilige methoden dragen over het algemeen het bijbehorende risico.
Hetzelfde geldt voor fraude met online bankieren, waarbij de dader frauduleus verkregen toegangsgegevens gebruikt om zelf betalingen te initiëren.
Weigert uw bank een betaling terug te betalen die u niet hebt geautoriseerd? Laat de weigering herzien.
Als u de overschrijving zelf hebt gedaan
De situatie is ingewikkelder als u de overschrijving zelf hebt geïnitieerd, bijvoorbeeld na een schrikwekkend telefoontje met een gekloonde stem van een familielid. Juridisch gezien is de betaling dan toegestaan, ook al bent u misleid. De terugbetalingsplicht op grond van artikel 675u van het Duitse Burgerlijk Wetboek (BGB) is in dit geval doorgaans niet van toepassing.
De getroffenen zijn niet helemaal hopeloos. Afhankelijk van de situatie kunnen andere opties worden overwogen:
- Terugroepactie van de overdracht: Meld de fraude onmiddellijk bij uw bank. Als het geld nog niet op de rekening van de ontvanger is bijgeschreven of nog niet beschikbaar is, is het wellicht nog mogelijk om de betaling te blokkeren.
- Verplichtingen van de bank: Banken kunnen verplicht zijn om waarschuwingen te geven in gevallen van ongebruikelijke betalingen die duidelijk op fraude wijzen. Of aan een dergelijke verplichting is voldaan, hangt af van de omstandigheden.
- Verificatie van de ontvanger: Sinds oktober 2025 zijn banken in de eurozone verplicht om te controleren of de naam en het IBAN-nummer van de ontvanger overeenkomen voordat een overschrijving wordt verwerkt. Een waarschuwing bij discrepanties kan relevant zijn voor aansprakelijkheidskwesties.
- Vorderingen tegen ontvangers: Er bestaan vorderingen tegen de houders van de ontvangende rekeningen, ook al zijn deze vaak moeilijk af te dwingen.
Dien in ieder geval een strafrechtelijke klacht in en verzamel al het bewijsmateriaal: gesprekslogboeken, berichten, overdrachtsbewijzen en aantekeningen van het gesprek.
Werd u onder druk gezet om een betaling te doen met behulp van een valse stem? Laat uw zaak beoordelen om te zien of u een claim kunt indienen tegen uw bank of andere betrokken partijen.
Hoe bescherm je jezelf tegen AI-spraakfraude?
De beste verdediging tegen nepstemmen en -video's is een gezonde dosis scepsis en een solide routine. Deze regels zullen je daarbij helpen:
- Bel terug: Als u een ongebruikelijk telefoontje ontvangt, hang dan op en bel de persoon of uw bank terug via een nummer waarvan u zeker weet dat het correct is.
- Spreek een codewoord af: Spreek met je familieleden een codewoord af voor noodgevallen dat niemand anders kent.
- Geen goedkeuringen via de telefoon: Uw bank zal u nooit telefonisch vragen om betalingen te autoriseren, uw TAN-nummer te verstrekken of geld over te maken naar een beveiligde rekening.
- Gebruik je stem niet als vangnet: Vermijd waar mogelijk inloggen via spraakherkenning en gebruik in plaats daarvan beveiligde methoden in de bankapp.
- Grenzen stellen: Lage overdrachts- en realtimelimieten beperken de potentiële schade.
- Beperk openbare opnames: Hoe minder spraak- en video-opnamen van u openbaar beschikbaar zijn, hoe moeilijker het zal zijn om u te klonen.
In het volgende gedeelte beschrijven we andere methoden die criminelen gebruiken om aan geld te komen. Online fraude.
Laat je niet onder druk zetten. Echte noodgevallen kunnen best binnen twee minuten worden teruggebeld.
Wat banken nu moeten doen
Altmans waarschuwing was vooral gericht op de financiële sector. Banken zijn verplicht om sterke klantauthenticatie te gebruiken voor betalingen, waarbij ten minste twee onafhankelijke factoren worden gecombineerd, zoals kennis, bezit en biometrische kenmerken. Methoden die met een vervalste stem kunnen worden omzeild, voldoen nauwelijks meer aan deze eis.
Voor klanten is dit meer dan alleen een technisch probleem. Als een bank gebruikmaakt van een methode die volgens de huidige technologische normen als onveilig wordt beschouwd, kan dit in een aansprakelijkheidsgeschil in haar nadeel werken. Daarom is het bij een verlies de moeite waard om nauwkeurig te onderzoeken hoe de bank de identiteit heeft geverifieerd.
Werd er een betaling gestart na een telefoongesprek met uw bank? Vraag hoe uw identiteit is geverifieerd en laat het antwoord juridisch toetsen.
Rogert & Ulbrich – Uw advocaten voor bank- en onlinefraude
Rogert & Ulbrich vertegenwoordigt consumenten in bankrecht ten opzichte van banken en aanbieders van betaaldiensten. De partners Dokter Marco Rogert En Tobias Ulbrich Beschikken over ruime ervaring met fraudezaken in het online bankwezen en met vraagstukken op het gebied van kunstmatige intelligentie.
Wij onderzoeken of een betaling geautoriseerd was, of uw bank verplicht is de betaling terug te betalen en of zij haar zorgplicht heeft geschonden. Wij behartigen uw belangen zowel buiten als binnen de rechtbank.
Bent u het slachtoffer geworden van een oplichting met een nepstem of -video? Onderneem actie. contact en uw vorderingen veiligstellen.
