AI en intellectueel eigendom – wie is de eigenaar van door AI gegenereerde werken?
huur nu een advocaat in
Wat bedrijven, creatievelingen en ontwikkelaars moeten weten wanneer AI teksten, afbeeldingen of uitvindingen produceert.
Een AI-tool genereert tekst, een afbeelding of een technische oplossing met één druk op de knop – en dan rijst de vraag: wie is de eigenaar? Mag ik het gebruiken? Mag ik het verkopen? En wat gebeurt er als iemand anders "mijn" door AI gegenereerde content gebruikt? Precies hier beginnen de juridische problemen, die velen pas beseffen als het te laat is. Rogert & Ulbrich adviseert bedrijven en creatieve professionals over alle zaken met betrekking tot AI, auteursrecht en intellectueel eigendom.
Rechtsvorderingen afdwingen in slechts 3 stappen
Eenvoudig, handig en snel – wij handhaven uw rechten.
inbedrijfstelling
Geef ons uw mandaat eenvoudig en gemakkelijk via het online formulier, gewoon vanuit huis.
1rechtszaak en proces
Wij regelen alle verdere stappen voor u. Leun achterover en ontspan.
2Succes
Wij zullen uw claim succesvol afdwingen en u kunt direct van het succes genieten.
3Van wie zijn de eigenaren van teksten, afbeeldingen en content die door AI zijn gemaakt?
Stel je voor dat je een AI-tool een opdracht geeft en je krijgt een kant-en-klare reclametekst, een productafbeelding of een melodie terug. Je eerste vraag zou waarschijnlijk zijn: Ben ik hier nu eigenaar van? Het eerlijke antwoord is: Dat is juridisch nog niet vastgelegd – en dat is precies het probleem.
De Duitse auteursrechtwetgeving beschermt alleen persoonlijke intellectuele creaties. Dit betekent dat er een mens achter het werk moet zitten, wiens persoonlijke expressie erin zichtbaar is. Momenteel kan AI geen auteur zijn – het heeft geen persoonlijkheid, geen eigen wil en geen creatieve intenties. Technisch gezien is wat het produceert geen auteursrechtelijk beschermd werk.
Voor u als gebruiker betekent dit dat auteursrechtelijke bescherming kan ontstaan, afhankelijk van de mate waarin u zelf creatief hebt bijgedragen aan het ontwikkelingsproces – door middel van aanwijzingen, aanpassingen, selecties en personalisaties. Iemand die simpelweg op een knop drukt en het resultaat ongewijzigd accepteert, staat juridisch gezien in een zwakkere positie dan iemand die door gerichte input een individueel resultaat heeft gecreëerd. De exacte grens is in Duitsland nog niet wettelijk vastgelegd.
Wilt u AI-gegenereerde content commercieel gebruiken en daarbij zeker zijn van de beste resultaten? Wij helpen u te beoordelen wat wettelijk wel en niet mogelijk is.
Wij behandelen uw zaak – snel en met toewijding.
AI-training met content van derden – wanneer is dit een inbreuk op uw auteursrecht?
De keerzijde van de medaille is nog explosiever: Generatieve AI-systemen, zoals beeldgeneratoren of spraakmodellen, werden getraind op enorme hoeveelheden content – teksten, afbeeldingen, muziek, broncode. Veel hiervan was auteursrechtelijk beschermd en werd gebruikt zonder toestemming van de rechthebbenden. Dit is niet alleen een Amerikaans probleem, zoals blijkt uit rechtszaken tegen OpenAI of Midjourney. Het treft ook elke Duitse fotograaf, schrijver of softwareontwikkelaar wiens werk mogelijk onderdeel is geworden van een trainingsdataset.
In Duitsland regelt artikel 44b van de Auteurswet het zogenaamde tekst- en datamining. Onder bepaalde voorwaarden staat de wet geautomatiseerde analyse van inhoud toe – en aanbieders van AI-systemen beroepen zich op deze bepaling. Of AI-training daadwerkelijk onder deze wet valt, is onderwerp van verschillende juridische interpretaties en hangt sterk af van de specifieke omstandigheden. Het is belangrijk om te weten dat auteursrechthouders actief bezwaar kunnen maken tegen mining. Degenen die dat niet doen, hebben mogelijk minder juridische mogelijkheden.
Voor bedrijven die hun eigen creatieve content produceren of beheren – of het nu gaat om bureaus, uitgevers, softwarebedrijven of platformaanbieders – rijst de vraag: is uw intellectueel eigendom zonder uw medeweten gebruikt om AI-systemen te trainen? En wat kunt u daaraan doen? De juridische situatie is complex, maar niet hopeloos.
Is uw content mogelijk zonder uw toestemming gebruikt voor AI-training? Neem contact met ons op voordat u zelf actie onderneemt.
Bij het gebruik van AI-content van derden: welke risico's moet u in acht nemen?
Het gaat niet alleen om wat er met je eigen werk gebeurt. Het omgekeerde scenario is ook een reëel risico: je gebruikt door AI gegenereerde content – afbeeldingen, tekst, code – en plotseling neemt iemand contact met je op en beweert dat het werk inbreuk maakt op hun auteursrecht. Dit kan gebeuren omdat het AI-systeem tijdens de training bestaande werken zo grondig heeft 'geïnternaliseerd' dat het voor bepaalde prompts resultaten produceert die sterk lijken op het origineel.
Er zijn al diverse van dergelijke gevallen gedocumenteerd. Beeldgeneratoren hebben werken geproduceerd die zo sterk leken op die van bekende kunstenaars, zowel qua stijl als inhoud, dat er sommatiebrieven zijn verstuurd. In andere gevallen bevatte door AI gegenereerde code passages uit gelicentieerde open-sourceprojecten. Iedereen die dergelijke inhoud zonder verificatie overneemt en commercieel gebruikt, loopt het risico aansprakelijk te worden gesteld.
Bovendien zijn veel gebruiksovereenkomsten met AI-aanbieders zo opgesteld dat de aansprakelijkheid bij u als gebruiker blijft liggen. Dit betekent dat als iemand een claim tegen u indient omdat het AI-resultaat inbreuk maakt op het intellectuele eigendom van iemand anders, u verantwoordelijk bent – niet de AI-aanbieder. Dit zou een factor moeten zijn in uw beslissing welke AI-tools u wilt gebruiken en voor welke doeleinden.
Gebruikt u AI-tools voor uw marketing, productontwikkeling of software? Wij helpen u de juridische risico's te begrijpen en te beperken.
AI en octrooirecht: wie is de uitvinder als een machine het idee levert?
Wat geldt voor het auteursrecht, geldt in principe ook voor het octrooirecht: alleen een mens kan een uitvinder zijn. Maar er zijn steeds meer grensgevallen. Wat gebeurt er als een ingenieur AI gebruikt als hulpmiddel bij de ontwikkeling van een uitvinding – en de AI een significant deel van het idee levert? Wie is dan juridisch gezien de uitvinder? Aan welke eisen moet de menselijke bijdrage voldoen om een octrooiaanvraag te rechtvaardigen?
Deze vragen zijn niet louter academisch. Ze hebben al tot octrooigeschillen geleid. In verschillende gevallen hebben AI-ontwikkelaars geprobeerd een AI als mede-uitvinder te registreren – en zijn daarin niet geslaagd. Octrooibureaus in Duitsland, Europa en de VS hebben deze aanvragen afgewezen: volgens het octrooirecht moet een uitvinder een natuurlijk persoon zijn. Desalniettemin blijft de vraag: hoeveel onafhankelijke menselijke bijdrage is er nodig wanneer AI sterk geïntegreerd is in het ontwikkelingsproces?.
Voor bedrijven die AI gebruiken in onderzoek en ontwikkeling, brengt dit concrete risico's met zich mee: een octrooiaanvraag die de werkelijke rol van AI verhult of verkeerd voorstelt, kan worden afgewezen of later worden aangevochten. Omgekeerd lopen bedrijven die hun door AI ondersteunde ontwikkelingen niet adequaat beschermen met octrooien het risico dat concurrenten de technologie vrijelijk gebruiken.
Ontwikkelt uw bedrijf producten of technologieën met AI-ondersteuning? Laat deze ontwikkelingen in een vroeg stadium beoordelen om te bepalen hoe ze juridisch beschermd kunnen worden.
Hoe bescherm je je eigen werk tegen ongeautoriseerde AI-training?
Als uw bedrijf creatieve content produceert – tekst, afbeeldingen, software, ontwerpen, muziek – rijst onvermijdelijk de vraag: wat kunnen we doen om te voorkomen dat deze content zonder onze toestemming wordt gebruikt om AI-systemen te trainen? Er bestaat geen perfecte oplossing, maar er zijn wel maatregelen die uw juridische positie aanzienlijk kunnen versterken.
De belangrijkste stap is het actief reserveren van gebruiksrechten op grond van artikel 44b, lid 3, van de Duitse auteursrechtwet. Wie duidelijk en machineleesbaar aangeeft dat zijn content niet mag worden gebruikt voor tekst- en datamining, staat juridisch sterker. Technisch gezien kan dit worden gerealiseerd via speciale metadata, auteursrechtvermeldingen op websites of vermeldingen in het robots.txt-bestand. Of dit effectief is tegen alle AI-aanbieders hangt af van hun methoden en de wetgeving in het betreffende land – maar het is beter dan niets.
Daarnaast is het de moeite waard om uw eigen contractuele situatie te bekijken: welke rechten verleent u aan de platforms en diensten waarop u content publiceert? Veel algemene voorwaarden staan platformbeheerders toe om gebruikerscontent voor eigen doeleinden te gebruiken – waaronder AI-training. Wie dit niet wil, moet proactieve maatregelen nemen: door middel van contractonderhandelingen, een zorgvuldige selectie van de gebruikte platforms of door af te zien van publicatie op platforms waar de voorwaarden onaanvaardbaar zijn.
Wilt u weten hoe goed uw content momenteel beschermd is? Wij analyseren uw situatie en laten u zien welke concrete stappen u kunt nemen.
Wat de AI-regelgeving bovendien vereist: transparantie als nieuwe verplichting.
De AI-regelgeving regelt het auteursrecht niet direct, maar vult dit aan met een nieuwe verplichting die relevant is voor iedereen die door AI gegenereerde content publiceert of gebruikt: de Etiketteringsvereiste. Iedereen die met behulp van AI afbeeldingen, video's, teksten of audiocontent creëert, publiceert of verspreidt, moet deze content labelen als 'AI-gegenereerd'. Deze regel is van kracht sinds februari 2025.
Dit lijkt misschien een klein detail, maar in de praktijk is het een potentiële bron van fouten. Iedereen die AI-gegenereerde reclameafbeeldingen, automatisch gegenereerde productbeschrijvingen of AI-gesproken audiofragmenten gebruikt zonder de juiste labeling, overtreedt de AI-regelgeving en riskeert tegelijkertijd een sommatiebrief van concurrenten. Het ontbreken van labeling kan namelijk worden beschouwd als oneerlijke concurrentie: andere bedrijven die wél aan de eisen voldoen, worden daardoor benadeeld.
De combinatie van auteursrechtkwesties en labelvereisten maakt het omgaan met door AI gegenereerde content een tweeledige aangelegenheid: je moet weten welke rechten er op de content rusten die je gebruikt – en je moet ervoor zorgen dat deze content correct gelabeld is. Dit is meer dan alleen een technische taak; het is een wettelijke verplichting.
Gebruikt u AI-content in uw marketing, communicatie of producten? Dan is dit het perfecte moment om de labelvereisten en auteursrechtkwesties te bespreken.
Veelgestelde vragen – Veelgestelde vragen over AI en intellectueel eigendom
Rogert & Ulbrich – Uw advocaten voor AI-recht en intellectueel eigendom
Rogert & Ulbrich adviseert bedrijven, creatieve professionals en technologiebedrijven op het snijvlak van AI-recht, auteursrecht en mededingingsrecht. Dr. Marco Rogert en Tobias Ulbrich hebben praktische ervaring met de openstaande juridische vraagstukken rondom AI en intellectueel eigendom en helpen cliënten hun juridische positie te verduidelijken, hun intellectueel eigendom te beschermen en juridische risico's te identificeren en te beperken die verbonden zijn aan het gebruik van door AI gegenereerde content.
Het advocatenkantoor biedt buitengerechtelijke ondersteuning bij het beoordelen van gebruiksrechten, het opstellen van contracten met AI-leveranciers en het afdwingen van vorderingen tegen ongeoorloofd gebruik van uw content. Mocht er een rechtszaak ontstaan – of het nu gaat om een sommatiebrief, auteursrechtinbreuk of een octrooigeschil – dan zal Rogert & Ulbrich uw belangen vastberaden behartigen in de rechtbank. Neem contact met ons op en bescherm uw rechten.
Professioneel advies en ondersteuning
Wij bieden u een professioneel en uitgebreid eerste adviesgesprek over AI-regelgeving. Maak gebruik van deze mogelijkheid en voorkom fouten.
